Cape St Francis en St Francis Bay: verborgen parel in Zuid-Afrika

Soms denken wij dat we Zuid-Afrika inmiddels wel een beetje kennen. Niet álles natuurlijk. Daar is het land veel te groot en te veelzijdig voor. Maar na tientallen reizen, jaren wonen in Zuid-Afrika en ontelbare roadtrips hebben we toch behoorlijk wat van het land gezien. Althans... dat dachten we.

Maar afgelopen april kwamen we terecht in een stukje Zuid-Afrika waar we eigenlijk beschamend weinig van wisten: Cape St Francis en En St Francis Bay. We kenden de namen wel, maar nooit eerder had één van ons er echt rondgekeken. Achteraf vragen we ons af waarom. Want tussen de surfers, de vuurtoren, de kanalen, de ruige kust en – misschien wel het belangrijkste – de calamari, ontdekten we een gebied waarvan we nu denken: hoe hebben we dit zolang kunnen missen?

Calamarihoofdstad

Het eerste wat ons opviel, was de geur: zilt, maar met een twist. Iets dat we pas later konden thuisbrengen, toen bleek dat we per ongeluk in de calamarihoofdstad van het land waren beland. De chokka-industrie — de lokale naam voor pijlinktvis, wat wij gewoon calamari noemen — is hier zó alomtegenwoordig dat er zelfs een eigen Calamari Route bestaat, met bordjes en al. Dus deden we wat elke zichzelf respecterende reiziger zou doen: we gingen op proeverij.

Ze vertelden ons over de boten die 's nachts uitvaren, over hoe de inktvis met licht wordt gelokt, en — met duidelijke trots — over de export. Bestel je aan de Middellandse Zee ergens een bord calamari, in een romantisch tentje in Italië, Spanje of Griekenland, dan is de kans groot dat die inktvis hier is gevangen én verwerkt, voor hij de halve wereld overvloog om op jouw bord te belanden. Best een gek idee: je waant je in de Provence, en ondertussen eet je gewoon een stukje St Francis Bay.

En toen kwam het woord waar we sindsdien met veel te veel enthousiasme over praten: chockablock. Iedereen weet dat dit Engelse woord voor propvol uit de zeevaart komt, maar de mensen hier zijn ervan overtuigd dat het letterlijk hier is ontstaan. De gevangen chokka wordt aan boord in aluminium bakken gestouwd — blocks, elk goed voor zo'n tien tot dertien kilo — en die bakken worden volgepropt tot de rand. Chokka, in een block. Chockablock. Of taalkundigen deze theorie onderschrijven, durven we niet te zeggen. Maar wij vertellen het aan iedereen die het maar horen wil.

Twee plekken. Twee sferen.

Terwijl St Francis Bay en Cape St Francis op nog geen tien minuten rijden van elkaar liggen, zijn het twee totaal verschillende plekken en twee totaal verschillende sferen. In St Francis Bay draait alles om de kanalen. Brede witte villa's met donkere rieten daken staan er letterlijk met hun voeten in het water, elk huis met een eigen aanlegsteiger. Het voelt bijna mediterraan — een Zuid-Afrikaans antwoord op een kustplaatsje aan de Adriatische Zee, alleen met meer zon en een stuk minder toeristen.

Rijd je door naar Cape St Francis, dan verandert de sfeer compleet: geen villa's en grachten meer, maar duinen, fynbos en een ruige, onstuimige kustlijn. Surfers in wetsuits turen vanaf hun board naar de horizon, wachtend op de volgende set. Rustiger. Wilder. Meer natuur, minder poeha.

Een vuurtoren met verhalen

Boven dat alles torent de Seal Point Lighthouse uit, bijna 28 meter hoog en daarmee de hoogste gemetselde vuurtoren van de Zuid-Afrikaanse kust. Sinds 1878 waarschuwt hij schepen voor het verraderlijke rif dat hier de zee in steekt — een rif dat in de eeuwen ervoor al genoeg wrakken op zijn geweten had. Je kunt de toren met een gids beklimmen, maar wij hadden minstens zoveel plezier van het restaurantje ernaast, waar je met een koud drankje gewoon naar de golven kunt zitten kijken.

De perfecte golf

En dat is precies waar surfers al decennialang voor naar deze plek komen. De cultfilm The Endless Summer uit 1966 zette de golf hier voorgoed op de kaart: een schijnbaar eindeloze, volmaakte break die de wereld liet zien wat een 'perfecte golf' eigenlijk betekent. Sindsdien heet hij Bruce's Beauties, en surfers reizen nog steeds de halve wereld over in de hoop hem op zijn best mee te maken. Waar je ook staat in dit gebied, je ziet de zee. Altijd. Het is zelfs een van de weinige plekken ter wereld waar je de zon zowel uit als in de oceaan kunt zien verdwijnen, aan weerszijden van de dag.

St Francis: verborgen parel in Zuid-Afrika

Na een paar dagen die veel te snel voorbijgingen, stapten we met tegenzin weer in en reden verder. We hadden geen spectaculair uitzicht op de Tafelberg gezien, geen Big Five gespot, geen bekende foto-hotspot afgevinkt. Gewoon calamari gegeten, langs de kust gewandeld, een woord geleerd waar we nu iedereen mee lastigvallen, en het gevoel gehad ergens te zijn waar nog niet iedereen al is geweest.

Ligt St Francis Bay precies op de meest voor de hand liggende route tussen de bekende hoogtepunten van de Tuinroute? Niet per se. En misschien is dat juist precies waarom je er wél een keer moet afslaan.

Dus ben je onderweg tussen de bekende plekken van de Oost- en Zuidkust? Sla St Francis Bay en Cape St Francis dan niet over. Ga kijken. Ga wandelen. Kijk uit over de oceaan. En bestel vooral calamari. Want als je ergens in de wereld moet beginnen met een bord vol chokka… dan is het hier.

Dare to discover!

PS: Wil je meer weten over deze en andere verborgen parels? Neem een kijkje op onze pagina Off the beaten track en laat je verrassen