In Zuid-Afrika is elke dag een dierendag

Gewoon de zoveelste selfie vanuit een safari-auto. Op de achtergrond buigt een familie leeuwen zich over het lichaam van een buffel. Ze eten, geconcentreerd, methodisch. Geen drama, geen haast. Alleen wat nodig is. Het klinkt misschien raar, maar dit is geen uitzonderlijk moment. Het is een normaal moment — en misschien is dat precies wat deze foto zo veelzeggend maakt...

Een troep leeuwen verorbert een buffel - hun prooi - in Zuid-Afrika

Ik wilde vandaag een nieuwe blog schrijven, maar mijn creativiteit was kennelijk nog niet wakker. Ik zat vast. Dus klapte ik mijn laptop open en ging naar ChatGPT. Mijn startpunt was de zoektocht naar een speciale dag. Eind januari, begin februari. Een speciale gelegenheid, een jaarlijks terugkerende datum. Iets dat ik zou kunnen gebruiken om mijn creativiteit wakker te schudden. Een aanleiding voor een nieuwe blog. Een verhaal. Een moment van aandacht. Dus vroeg ik om een lijst met speciale data en dagen in Zuid-Afrika, in de aankomende weken. Wat ik kreeg was het volgende:

• International Zebra Day (31 januari),

• World Wetlands Day (2 februari),

• World Pangolin Day (21 februari),

• World Hippo Day (15 februari),

• World Lion Day (16 februari).

Mijn hart maakte een sprongetje. Hoe mooi: allemaal dagen die in het teken staan van de natuur. Van dieren. Van ecosystemen die bescherming nodig hebben. Dagen die bedoeld zijn om ons even te laten stoppen, te laten kijken, te laten nadenken. Voor mij voelde die lijst vreemd vertrouwd — en tegelijk ook een beetje vreemd. Want wie ooit - net als ik - echt in de Zuid-Afrikaanse wildernis heeft geleefd, weet: daar laat de natuur zich niet vangen in een kalender. Ze vraagt geen speciale dag. Ze is er, elke dag opnieuw, op haar eigen voorwaarden.

In Zuid-Afrika runde ik niet alleen mijn eigen safarilodge, ik was ook voorzitter van de Great Kruger Conservancy (GKC) - een natuurbeschermingsorganisatie voor het gebied van zo'n 400 hectare, waarin ik (samen met een handvol andere lodges) woonde. Dat betekende dat dieren en dierenwelzijn geen abstracte begrippen waren, maar dagelijkse realiteit. Beslissingen over land, leefgebied en bescherming werden niet genomen vanaf een afstand, maar midden in het landschap zelf. Die realiteit was vaak prachtig. En soms rauw.

Zoals op deze foto. Leeuwen die eten van een buffel. Een scène die voor buitenstaanders confronterend kan zijn, maar die binnen het ecosysteem volkomen logisch is. Het roven van roofdieren is geen wreedheid; het is een vorm van balans. Zonder dit moment — zonder deze overdracht van leven — stort het systeem in.

In Zuid-Afrika is elke dag dierendag.

Zebra’s zijn er niet als symbool, maar als onderdeel van het ritme van het land. Nijlpaarden vormen rivieren en oevers, simpelweg door er te zijn. Leeuwen houden populaties gezond, juist door hun rol als apex predator (een roofdier aan de top van de voedselketen dat geen natuurlijke vijanden heeft en dus bovenaan staat). En de pangolin — zeldzaam, stil, kwetsbaar — herinnert je eraan hoe dun de scheidslijn is tussen bestaan en verdwijnen.

Sommige dagen zat ik uren in een voertuig, gewoon kijkend. Geen gasten, geen drukte, alleen het landschap en de dieren. Ik voelde me klein, verwonderd, soms machteloos — maar altijd verbonden. Die momenten leerden me dat betrokkenheid niet altijd zichtbaar is, maar dat ze er wel toe doet. Beslissingen die je maakt hebben echte gevolgen. Het is een verantwoordelijkheid die je niet even weglegt, maar meedraagt.

Internationale themadagen

Begrijp me niet verkeerd: ik heb niks tegen internationale themadagen. Sterker nog, ze zijn zeer waardevol. Ze creëren aandacht, bewustwording, betrokkenheid. Maar sommige plekken leren je iets anders: dat natuur geen onderwerp is dat je af en toe bezoekt, maar een werkelijkheid waar je deel van uitmaakt. Ze is er. Altijd. Soms groots en adembenemend. Soms ongemakkelijk dichtbij.

Misschien is dat wel de kern van mijn zoektocht: dat het niet gaat om een datum, maar om aanwezigheid. Om zien, voelen en handelen. Om er elke dag voor te kiezen om te erkennen wat er om ons heen gebeurt — en wat wij daaraan kunnen bijdragen.

Dus ja, ik vond mijn speciale dag. Mijn dierendag in Zuid-Afrika. Of beter gezegd: ik vond er heel veel. Dus mijn uitnodiging aan jou is simpel: kijk om je heen, let op wat leeft, luister naar de ritmes die er altijd al zijn. Want meestal zijn dat de dagen die er écht toe doen.

Dare to discover!