Regenseizoen in Zuid-Afrika

Over modder, helikopters en waarom regen in Zuid-Afrika respect afdwingt

De helikopters van het Zuid-Afrikaanse leger vliegen af en aan. Guernsey Private Nature Reserve loopt af. Letterlijk.

In het westen van het terrein is de beek — normaal een onschuldige, droge geul — veranderd in een kolkende rivier. Bruin water, boomstammen, alles wat los en vast zit wordt meegesleurd. De wegen zijn verdwenen. Onbegaanbaar en onherkenbaar. De enige plek waar de helikopters nog kunnen landen, ligt hoog. In het noordoosten. Daar verzamelen zich gasten en personeel van verschillende lodges. Niemand kan het terrein nog af. Niemand kan erop. Het leger is ingeschakeld.

Regen op komst in Zuid-Afrika

Uren later worden de eerste mensen weggehaald. Niemand raakt gewond. Dat is het belangrijkste. Weken later, als het water eindelijk weer in de grond is gezakt, verschijnen autoverhuurbedrijven. Met zware voertuigen. Om de zwaar beschadigde huurauto’s uit de rivier te takelen. Ja. Ook dát is de Zuid-Afrikaanse wildernis. Dit was het regenseizoen van 2013. Ik zat hoog en droog in Nederland  - wat een enigszins merkwaardige uitdrukking is als je aan onze eigen regens en overstromingen denkt - en kon niets anders doen dan dagelijks contact opnemen met mijn familie om hen te steunen in hun strijd voor de veiligheid van hun gasten en het voortbestaan van hun lodge.

Zo extreem is het daarna in Guernsey niet meer geweest. Maar elk jaar weer, als de regen terugkomt, herhaalt het patroon zich. Rivieren die buiten hun oevers treden. Wegen die verdwijnen. Auto’s die vast komen te zitten in modder die meer weg heeft van zeep dan van zand.

Het regenseizoen van Zuid-Afrika

De meeste Nederlanders gaan in onze zomervakantie naar Zuid-Afrika. Dan is winter. Droog en dor. Perfect om wilde dieren te spotten. Maar wat veel mensen niet verwachten of niet weten, is dat het ook in het safarigebied kan regenen. En hoe!

Het regenseizoen loopt grofweg van november tot maart, met een piek in december en januari. Vooral in het noordoosten — rond het Krugerpark, Hoedspruit, Marloth Park — vallen de buien hard en plotseling. Geen dagenlange miezer zoals we die in Nederland kennen, maar korte, hevige uitbarstingen. De lucht betrekt. Het wordt stil. En dan… los. Na zo’n bui (die overigens wel uren, dagdelen of dagen kan duren) kan alles anders zijn dan een uur daarvoor.

Wat betekent dit voor jouw reis?

De regen brengt magie. Het landschap explodeert. Waar gisteren nog stof was, staat vandaag gras. Fris. Felgroen. Een onwaarschijnlijk groen, spectaculair landschap. Dieren reageren direct. Er zijn meer jonge dieren. De dieren zijn actiever. Olifanten nemen modderbaden alsof ze er maanden op hebben gewacht (en dat is ook zo). Kikkers komen massaal tevoorschijn, alsof er een geheim signaal is afgegeven. Je ziet meer jonge dieren, dramatische luchten, minder stof en... modder. Ja, dat ook.

Hoeveel regent het dan écht?

Dat is het verraderlijke. Het kan dagen droog blijven. En dan ineens in één middag valt een hoeveelheid regen, die normaal in maanden valt. Je ziet nu online veel filmpjes van overstroomde rivieren, vastzittende safariwagens, onbegaanbare wegen. Dat is geen sensatie. Het is realiteit. Maar vooral in het noordoosten. In Krugerpark, het Laagveld, Limpopo en Mpumalanga. Regen in Zuid-Afrika kan intens zijn en is lokaal.

Zandwegen en regen zijn geen goede vrienden. Wat er uitziet als een natte plas, kan een modderkuil zijn die je auto letterlijk opslokt. Wat gisteren een prima route was, kan vandaag verdwenen zijn. Ik heb het te vaak gezien. Gasten die dachten: het zal wel meevallen. Tot het niet meeviel.

Rijden op natte zandwegen: wat ik heb geleerd

Rijden op zandwegen is voor mij pure passie. Helemaal als het regent. En dat kan het voor jou ook zijn... als je weet wat je doet:

✔ Houd momentum, geen snelheid. Rijd niet hard. Wel constant.

✔ Rem zo min mogelijk. Laat de auto uitrollen. Abrupt remmen betekent glijden.

✔ Schakel niet in diepe modder. Kies je versnelling vóórdat je erin gaat. Blijf erin.

✔ Twijfel je? Stap uit. Kijk. Loop. Schoenen vies maken is beter dan vastzitten.

✘ Ga nooit ‘even kijken’ als locals het afraden. In Zuid-Afrika zeggen mensen niet snel nee. Als ze het doen, is er een reden.

En wat als je tóch vast komt te zitten?

Het gebeurt. Ook als je voorzichtig bent. Ook als je ervaring hebt. En nee, dat betekent niet automatisch paniek. Ik heb het meer dan eens meegemaakt. Zelf vast, gasten vast, of mensen die nét iets te optimistisch waren geweest. Dit is wat je dan doet:

• Raak niet in paniek Vastzitten is zelden het probleem. Paniek is dat wel.

• Blijf bij je auto Hoe verleidelijk het ook is om 'even hulp te zoeken': je auto is zichtbaar, biedt beschutting en wordt sneller gevonden dan jij te voet.

• Zet de motor uit (of juist even niet) Sta je diep in de modder? Stop met doordraaien. Dat maakt het alleen maar erger. Sta je op een plek waar water stijgt? Houd de situatie continu in de gaten.

• Gebruik wat je hebt Takjes, matten, zand onder de banden. Soms is één wiel dat grip krijgt al genoeg.

• Bel lokaal, niet je verzekering In Zuid-Afrika helpt een lodge, ranger of buurman vaak sneller dan een internationale hulplijn. Zorg dus dat je de juiste telefoonnummers op zak hebt.

• Wacht. En adem. Dit is Afrika. Er komt altijd iemand langs. Soms duurt dat even. Maar je bent zelden écht alleen.

Hoe bereid je je voor? (praktisch én realistisch)

• Manage je eigen verwachtingen. Als je het regenseizoen als 'slecht weer' ziet, zul je elke dag dat het regent worden teleurgesteld. Zie het als Afrika op z'n puurst. Regen is een geschenk voor mens en dier!

• Pak slim in. Denk aan lichte regenkleding en sneldrogende kleding. Kleed je in laagjes, want het is warm. Vergeet je stevige schoenen niet, bescherming voor camera/telefoon en insectenspray!

• Omarm flexibiliteit. Wie houdt van een strakke planning, zal gefrustreerd raken. Soms loopt het anders. Soms juist beter. Als je je verzet tegen de regen, mis je de magie. Maar als je meebeweegt, beleef je verhalen.

Moet je het regenseizoen dan vermijden?

Het regenseizoen schrikt sommige mensen af. En dat is begrijpelijk, maar wie weet wat hij doet — of zich goed laat informeren — ontdekt een ander Zuid-Afrika. Een land dat ademt. Groeit. Overloopt.

En ja. Soms is het spannend. Maar safari ís geen belofte van comfort. Het is een ontmoeting met de natuur. Op háár voorwaarden. Dus ook in het regenseizoen is een reis door Zuid-Afrika meer dan de moeite waard!

Wil je controle, zonzekerheid en houd je van een strakke planning? Kies dan voor het droge seizoen.

Wil je beleving, natuur, dynamiek en verhalen? Dan is het regenseizoen goud!

Dare to discover!